یاد پروین اعتصامی در زادروز شاعر

25 اسفند یادآور تولد پروین اعتصامی شاعر (‌شاعره) محبوب است. 

اهمیت شاعر زن در تاریخ فرهنگ و ادبیات ایران را هنگامی بیشتر درمی‌یابیم که به یادآوریم شمار شاعران شاخص زن طی هزار سال به تعداد انگشتان دو دست نرسیده است.

چهره هایی چون رابعه (‌دختر کعب) در دوره سامانیان، هزار سال پیش می‌زیست و شعر می‌سرود اما ویژگی‌های زنانه در آنها مشهود نبود. مهستی گنجوی نیز در زمانه سلطان سنجر سلجوقی زندگی می‌کرد و بسیار زیبا بود. هر چند درباره رباعی‌های او چنین قضاوت نشده است.

در 1000 سال اخیر اما نام 4 شاعر زن بیشتر بر سر زبان ها افتاد. ژاله قائم مقامی و پروین اعتصامی که اشعار کلاسیک می‌سرودند و اولی 5 سال پس از پروین درگذشت و خود پروین اعتصامی که در 35 سالگی و در سال 1320  چشم از جهان بست.

دو نام دیگر هم آشنایند. فروغ فرخ زاد که در سال 1345 درگذشت و سیمین بهبهانی که 28 مرداد سال پیش خاموش شد.

جالب است بدانید نام اصلی پروین اعتصامی «رخشنده» بود و پروین را برای نام شاعرانه خود برگزید اما اکنون همه او را با عنوان «پروین اعتصامی» می‌شناسند. [در روزگار ما نیز شاعری چون سید ثابت محمودی تخلص «سهیل» را برای خود برگزید و با عنوان «سهیل محمودی» شهرت دارد نه نام اصلی].

نکته جالب درباره زندگی پروین این است که نام او با شهرهای مختلف گره خورده است. او در تبریز به دنیا آمد، زندگی مشترک کوتاه خود را در کرمانشاه سپری کرد، در تهران درگذشت و در قم به خاک سپرده شد.

به جز تبریز، کرمانشاه، تهران و قم همچنین می‌توان گیلان و آشتیان هم اشاره کرد. زیرا پدرش (‌یوسف اعتصامی) اگرچه ساکن گیلان بود و اصالتا آشتیانی.

افتخار خطه آذربایجان بود اما نیکوتر و زیباتر از فارسی زبان ها شعر می‌سرود پروین در قصائد و قطعات به خصوص مناظره دارای سبكی منحصر به فرد است. 

او به خاطر فضای جامعه حرف ها و انتقادات خودرا اززبان حیوانات و اشیا بیان می‌کرد. شیوه‌ای كه در شعر خود به وسیله آن به نقد جامعه یا حكومت می پرداخت «مناظره» بود و غالب اشعار او در قالب گفت و گو یا مناظره به یادگار مانده است.
 
عمر پروین اما بسیار کوتاه بود. پس از ازدواجی که جز رنج برای او به همراه نداشت و به جدایی انجامید 6 سالی زیست و در۳۵ سالگی در تهران درگذشت و در قم درکنارپدرش به خاک سپرده شد.

 خانه پروین اعتصامی در تبریز- خیابان عباسی- جای گرفته و در تاریخ ۲۸ اسفند ۱۳۸۵ با شمارهٔ ثبت ۱۸۶۸۱ به‌ عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
 
 این خانه به تازگی به موزه پروین اعتصامی تبدیل شده است. 

زادروز او راا با یکی از اشعار زیبای وی گرامی می داریم:


نهال تازه رسی گفت با درختی خشک
که از چه روی، تورا هیچ برگ و باری نیست

چرا بدین صفت از آفتاب سوخته‌ای
مگر به طرف چمن، آب و آبیاری نیست

شکوفه‌های من از روشنی چو خورشیدند
به برگ و شاخهٔ من، ذرهٔ غباری نیست

چرا ندوخت قبای تو، درزی نوروز
چرا به گوش تو، از ژاله گوشواری نیست

شدی خمیده و بی برگ و بار و دم نزدی
به زیر بار جفا، چون تو بردباری نیست

مرا صنوبر و شمشاد و گل شدند ندیم
ترا چه شد که رفیقی و دوستاری نیست

جواب داد که یاران، رفیق نیم رهند
به روز حادثه، غیر از شکیب، یاری نیست

تو قدر خرمی نوبهار عمر بدان
خزان گلشن ما را دگر بهاری نیست

از ان به سوختن ما دلت نمی سوزد
کزین سموم، هنوزت به جان شراری نیست

شکستگی و درستی تفاوتی نکند
من و ترا چو درین بوستان قراری نیست

ز من به طرف چمن سال ها شکوفه شکفت
ز دهر، دیگرم امسال انتظاری نیست

بسی به کارگه چرخ پیر بردم رنج
گه شکستگی آگه شدم که کاری نیست

تو نیز هم چو من آخر شکسته خواهی شد
حصاریان قضا را ره فراری نیست

گهی گران بفروشندمان و گه ارزان
به نرخ سودگر دهر، اعتباری نیست

هر آن قماش کزین کارگه برون آید
تمام نقش فریب است، پود و تاری نیست

هر آن چه می کند ایام می کند با ما
به دست هیچ کس ای دوست اختیاری نیست

به روزگار جوانی، خوش است کوشیدن
چرا که خوشتر ازین، وقت و روزگاری نیست

کدام غنچه که خونش به دل نمی‌جوشد
کدام گل که گرفتار طعن خاری نیست

کدام شاخه که دست حوادثش نشکست
کدام باغ که یک روز شوره‌زاری نیست

کدام قصر دل افروز و پایهٔ محکمکه پیش باد قضا خاک رهگذاری نیست

اگر سفینهٔ ما، ساحل نجات ندید
عجب مدار، که این بحر را کناری نیست

    نظرات

    این 10 نکته را هم ازکنراد هیلتون بنیان‌گذار هتل‌های زنجیره‌ای بین‌المللی بیاموزیم
    شخصیت ها
    این 10 نکته را هم ازکنراد هیلتون بنیان‌گذار هتل‌های زنجیره‌ای بین‌المللی بیاموزیم
    برای هیلتون کارها به آسانی پیش نرفت. راهش به قله‌ی موفقیت چندان هموار نبود. او در آستانه‌ی قرن بیستم بدون پول کارش را شروع کرد، و زحماتش و هر چه اندوخته بود را از دست داد. پس از آن، او شرکتی مولتی میلیون دلاری پایه‌گذاری کرد.
      2017-06-23 17:55:41
    علی‌بابا یک اکوسیستم است
    بازاریابی و بازارسازی
    علی‌بابا یک اکوسیستم است
    علی‌بابا، بزرگ‌ ترین پلتفرم تجارت الکترونیک دنیا وارد خاک آمریکا می‌شود. هدف از حضور در این کشور کمک به کسب‌وکارهای کوچک برای دسترسی به مشتریان بالقوه در اقصی‌نقاط دنیا به‌ویژه چین است.
      2017-06-23 16:47:32
    شارژوایرلس؛از تسلا تا امروز
    دانش روز
    شارژوایرلس؛از تسلا تا امروز
    منظور ما از «وایرلس» این است که نیازی به اتصال دستگاه به پریز برق یا دیگر منابع الکتریسیته از طریق سیم های رابط نداریم، بلکه سطح شارژر و دستگاه صرفاً باید در تماس با یکدیگر باشند.
      2017-06-23 13:32:21
    کودکتان را در استفاده از اینترنت همراهی کنید
    خانواده
    کودکتان را در استفاده از اینترنت همراهی کنید
    اینترنت می‌تواند مکانی گسترده برای کودکان باشد تا بیاموزند، سرگرم شوند، با دوستان مدرسه‌ای گپ بزنند و با آسودگی خیال به مکاشفه بپردازند. اما درست همانند دنیای واقعی، وب هم می‌تواند برای کودکان خطرناک باشد.
      2017-06-23 12:48:56
    اپل به چه می اندیشد؟
    شرکت ها و برندها
    اپل به چه می اندیشد؟
    کوچک‌ترین بخش کسب‌وکار کمپانی اپل در سال 2016 توانسته است درآمدی در حدود 11 میلیارد دلار را به جیب کوپرتینویی‌ها سرازیر کند. با نگاهی به این آمار و ارقام متوجه می‌شویم که دلیلی برای تغییر استراتژی اپل وجود ندارد.
      2017-06-22 20:29:36
    جلب توجه کارجویان وکارفرمایان به ویژگی جدید موتور جستجوی گوگل
    تازه های کسب و کار
    جلب توجه کارجویان وکارفرمایان به ویژگی جدید موتور جستجوی گوگل
    گوگل به تازگی ویژگی جدیدی به موتور جستجوی خود اضافه کرده است که به موجب آن لینک های مرتبط با مشاغل و دعوت به کار از وب سایت های مختلف مستقیما در نتایج جستجو نمایش داده می شوند و کاربران به راحتی می توانند شغل مورد علاقه خود را بیابند.
      2017-06-22 11:42:54
    چراتغییر مدل اینترنت ثابت که خواسته اکثریت کاربران است اجرائی نمیشود؟
    اینترنت
    چراتغییر مدل اینترنت ثابت که خواسته اکثریت کاربران است اجرائی نمیشود؟
    یکی از دلایل اجرایی نشدن این تصمیم شاید وجود مشترکانی باشد که "مادام الدانلود" هستند و با برداشته شدن سقف دانلود، احتمالا بی‌هیچ انصاف و حساب و کتابی مدام به مصرف بی‌رویه بپردازند. هرچند می‌توان به راحتی مشترکانی که فرهنگ استفاده درست از اینترنت را ندارند، شناسایی کرد و تمهیداتی برایشان اندیشید و بخش اعظم مردم را که سودشان در استفاده از اینترنت سرعتی به جای حجمی است، فدای تعداد اندکی نکرد که در هرحال و در هرجامعه‌ای وجود دارند.
      2017-06-21 12:58:42
    پله پنجم؛آرمان بلند علي بابا!
    اقتصاد
    پله پنجم؛آرمان بلند علي بابا!
    اگر بتوانیم به اندازه یک سوم جمعیت جهان یعنی 2 میلیارد مصرف‌کننده داشته باشیم، اگر بتوانیم 100 میلیون فرصت شغلی ایجاد کنیم و اگر بتوانیم از 10 میلیون شغل پردرآمد بر روی پلتفرم خود حمایت کنیم، آن‌گاه این به معنی اقتصاد است.
      2017-06-19 16:28:16
    استارتاپ TBMبه طبيعت زندگي مي بخشد
    تجربه های موفق
    استارتاپ TBMبه طبيعت زندگي مي بخشد
    یک استارتاپ ژاپنی با نیم نگاهی به گذشته بشر، و با توجه به بحران آب و جنگل زدایی در دنیا، کاغذی را به بازار معرفی کرده که برای تولید آن حتی یک گرم چوب و یا یک قطره آب به صورت مستقیم استفاده نشده است.
      2017-06-19 16:04:27