هدف اصلی آینده ­پژوهی، آینده ­سازی است

بر خلاف باور بسیاری از مردم، هدف اصلی آینده ­پژوهی، پیش­بینی آینده نیست؛ بلکه می­‍­کوشد آگاهانه و خردمندانه انسان­ها، سازمان­ها و جوامع را به سوی طراحی و برپایی یک آینده مطلوب سوق دهد. بنابراین هدف اصلی آینده ­پژوهی، آینده ­سازی است. حال این پرسش مطرح می­شود که آینده­ پژوهی در مسیر تحقق آینده مطلوب تا کجا پیش می­رود به عبارت دیگر دستاورد نهایی آینده­ پژوهی چیست؟

برای پاسخ به این پرسش کلیدی باید تاکید داشت که آینده­ پژوهی در هر حوزه­ای و یا موضوعی به «اقدام-زمان» منجر می­شود. یعنی تا جایی که مشخص شود برای برپایی هوشمندانه و تاحدی دلخواه آینده مطلوب چه افرادی (و یا چه سازمان­هایی)، چه اقداماتی را در چه زمان­هایی باید انجام دهند. تا بتوان یک جریان هماهنگ و اثربخش در مسیر تحقق چشم­ انداز ایجاد کرد. این جریان اجتماعی سبب جهت­ دهی و فعال­سازی تمامی ظرفیت ­ها و پتانسیل­های بالقوه و بالفعل خواهد شد. بنابراین می­توان نتیجه گرفت که دستاورد نهایی فعالیت­های مختلف آینده­ پژوهی (دیده ­بانی، تحلیل روند، سناریونویسی و …) رسیدن به «اقدام-زمان» است. البته باید توجه داشت که این فعالیت­ها در قالب یک یا چند پروژه مستقل از هم انجام نمی­شوند بلکه هر یک از این­ ها بخشی از فرایند پیوسته و مستمر آینده­ پژوهی را شکل می­دهند. این فرایند به گونه ­ای است که با دیده‏ بانی و فعالیت­ های توصیفی آغاز می­شود و به فعالیت­ های تجویزی مانند سناریو و نقشه­ راه ختم می­شود. بنابراین «اقدام-زمان» دستاورد فعالیت­ هایی چون سناریونویسی و نقشه­ راه است که خود نیازمند فعالیت­ هایی چون دیده­ بانی، اولویت­ گذاری و … می­باشد. بنابراین باید تأکید داشت که اگر آینده­ پژوهی به «اقدام-زمان» ختم نشود، نتواسته است به وظیفه اصلی خود عمل کند  و حتینمی­توان اثربخشی و مفید بودن آینده­ پژوهی را ارزیابی کرد چرا که این فرایند به نتیجه نهایی خود نرسیده است.

نکته دیگری که باید به آن اشاره کرد ضرورت توجه به بومی­ گرایی در فرایند آینده ­پژوهی است. این فرایند به شدت وابسته به شرائط اقتضائی فرهنگی و اجتماعی حاکم هستند و از موضوعی به موضوعی دیگر، از سازمانی به سازمان دیگر و زمانی به زمان دیگر تغییر می­کند. و باید برای هر موضوعی، به طور خاص، این فرایند را طراحی و یا در نازل­ترین سطح متناسب با شرایط آن را اصلاح کرد.

در کشور ما نیز برای افزایش اثربخشی و کارایی آینده­ پژوهی لازم است که در عرصه ­های­ گوناگون سیاسی، امنیتی، اقتصادی، فرهنگی و … فرایند آینده­ پژوهی را طراحی و استقرار دهیم تا در هر حوزه­ ای مجموعه اقدام-زمان‏های لازم برای تحقق آینده مطلوب فراهم شده و جریانی هماهنگ و اثربخش برای برپایی آینده ‏های باعظمت و الهام­ بخش ایران اسلامی فراهم شود (ان شاء­الله).

منبع:ماهنامه نامه آینده‌پژوهی

    نظرات

    انسان‌های هک شدنی
    فرادانش
    انسان‌های هک شدنی
    «جاناتان باتس» مدیر مرکز «سکیور سلوشنز» در کنفرانس سالانه «بلک هت» به‌صورت مستقیم نشان داد که چطور بدن یک بیمار می‌تواند هک شود و او را تا آستانه مرگ پیش ببرد.
      2018-08-17 18:17:00
    مقایسه تحلیلی سرویس های خدمات ابری در کشور
    رایانش ابری
    مقایسه تحلیلی سرویس های خدمات ابری در کشور
    اشنائی وضعیت خدمات ابری از آن جهت حائز اهمیت است که به شما (خریدار ایرانی که تصمیم می‌گیرید از شرکت‌های داخلی سرویس‌های مشابهی را خریداری کنید)، دید روشنی از نحوه سرویس‌دهی و تعهداتی را که شرکت‌ باید به آن پایبند باشد، ارائه می‌کند.
      2018-08-08 07:24:49