جامعه

در سياست خارجي براي حل بحران آب كشور،اتخاذ سياست همكاري بر تنش اولويت دارد

عضو هیئت علمی دانشکده علوم جغرافیای دانشگاه خوارزمی : ما به عنوان قشر دانشگاهی نباید در این محفل علمی از این موضوع بسیار مهم غفلت کنیم و تحولات هیدروپلتیک کشورهای پیرامونی و تاثیر آن بر امنیت ملی کشور را مورد بحث قرار ندهیم.
  چهارشنبه ۲۲ دی ۱۳۹۵ ۱۴:۲۳:۰۰

 دکتر مراد کاویانی در ششمین نشست از رشته نشست‌های «ابعاد ژئوپلتیک مخاطرات محیطی در ایران» با موضوع «تحولات هیدروپلتیک کشورهای پیرامونی و امنیت ملی ایران» که شامگاه شنبه(18 دی‌ماه) توسط معاونت فرهنگی جهاد دانشگاهی البرز در دانشگاه خوارزمی برگزار شد، گفت: تاکنون خیلی کم در رسانه‌ها به تاثیر سیاستگذاری هیدروپلتیک و تاثیر آن بر امنیت ملی کشور ما پرداخته شده است.

کاویانی افزود: شاید یکی از دلایل آن حساسیت وزارت خارجه و وزارت نیرو بر روی رودهای مرزی و عدم ارائه اطلاعات و داده‌ها در این خصوص به مراکز پژوهشی، دانشگاهی و رسانه‌هاست. وی خاطرنشان کرد: اما در هر حال ما به عنوان قشر دانشگاهی نباید در این محفل علمی از این موضوع بسیار مهم غفلت کنیم و تحولات هیدروپلتیک کشورهای پیرامونی و تاثیر آن بر امنیت ملی کشور را مورد بحث قرار ندهیم.

کاویانی ادامه داد: واقعیت این است که طی سال‌های اخیر، منابع آب موجود در دنیا رو به کاهش گذاشته و در بسیاری از کشورها به خصوص کشورهای واقع در کمربند خشک، میزان مصرف بر میزان منابع موجود پیشی گرفته است.
این استاد دانشگاه خوارزمی در ادامه تصریح کرد: در مقیاس داخلی نیز ناکارآمدی سامانه‌های توزیع آب، مصرف نادرست و تخصیص 90 درصد آب به کشاورزی، فرسودگی شبکه‌های شهری و بهره‌کشی فزاینده از منابع زیرزمینی که 85 درصد از این منابع را به پایان رسانده است، دیر یا زود امنیت ما را تحت تاثیر قرار خواهد داد.

وی ادامه داد: تغییر الگوی بارش در کنار کاهش بارندگی‌ها، باعث تغییر نوع بارش از جامد(برف) به مایع(باران) نیز برای کشور ما که به منابع پایدار و تامین تدریجی آب در طول سال نیاز دارد وضعیت ناخوشایندی را به وجود آورده است. کاویانی به نشست یک سوم از خاک کشور اشاره کرد و گفت: این نشست تحت تاثیر مصرف بی‌رویه آب‌های زیرزمینی به وجود آمده است و قطعا در آینده آسیب‌های کلان جانی و مالی را به دنبال خواهد داشت.

این عضو هیئت علمی دانشکده علوم جغرافیای دانشگاه خوارزمی در ادامه به تاثیرپذیری ایران از جانب مرزهای شرقی و غربی در موضوع آب اشاره کرد و گفت: ایران با کشورهای افغانستان و عراق حوزه‌های آبریز مشترکی دارد که بهره‌مندی از این منابع، امنیت ملی ما را تحت تاثیر قرار داده است. وی به بلندپروازی بسیاری از کشورهای آسیای جنوب غربی برای خودکفایی در تولید محصولات استراتژیک اشاره و اعلام کرد: در ارتباط با ایران، افغانستان همواره تلاش کرده است تا منابع آبی را تحت کنترل بگیرد؛ زیرا وابستگی حداکثری به زمین و آب در این کشور حکم می‌کند که هر دولتی بر سر کار باشد منابع آب را کنترل کند.

کاویانی به کنترل آب هیرمند در شرق کشور و احداث سد بر روی هریررود توسط افغانستان اشاره و خاطرنشان کرد: مردم ما از اقدامات افغانستان در خصوص هیرمند خاطره خوبی ندارند در عین حال با کنترل آب هریررود نیز امنیت آبی مشهد در پیوند با حکومت بی‌ثبات افغانستان قرار خواهد گرفت.

این استاد دانشگاه در بخش دیگری از سخنان خود با طرح موضوع امنیت آبی کشور در قبال مرزهای غربی ایران خاطرنشان کرد: رودهای دجله و فرات مرزهای غربی ما را تحت تاثیر قرار داده است، این دو رود از ترکیه سرچشمه گرفته و با گذر از دو کشور سوریه و عراق در جنوب بصره به هم پیوسته و با اضافه شدن کارون، اروندرود را شکل می‌دهند. وی افزود: پس به طور مشخص دجله و فرات در پیوند با تحولات کشورهای ایران، سوریه، عراق و ترکیه قرار دارد.

کاویانی به تلاش‌های 40 ساله ترکیه برای تبدیل شدن به پایگاه تولیدات کشاورزی در جهان اشاره کرد و گفت: این تلاش در قالب پروژه طرح توسعه جنوب شرق آناتولی به اجرا در آمد و در ادامه آن سد آتاتورک ساخته شد.

این استاد دانشگاه اضافه کرد: سد آتاتورک به همراه دیگر پروژه‌های اجرا شده توسط ترکیه بر روی فرات، سوریه که کشوری خشک بوده و هر از گاهی با خشکسالی‌های شدید درگیر می‌شود را تحت تاثیر قرار داده است، به طوری که می‌توان ریشه بحران کنونی سوریه را نیز در این اقدامات جست و جو کرد؛ زیرا با شیوع خشکسالی، بسیاری از مناطق، خالی از سکنه شد و جمعیت به حاشیه شهرها مهاجرت کرد و عدم توانایی دولت برای پاسخگویی به این جمعیت، حجم زیادی از نارضایتی را به وجود آورد.

کاویانی از عملکرد ترکیه برای استفاده از آب به عنوان ابزاری برای امتیازگیری سیاسی گفت و یادآور شد: زمانی که موضوع دستگیری عبدالله اوجالان و حمایت سوریه از کردها به وجود آمد ترکیه سوریه را تهدید کرد که در صورت ادامه حمایت از کردها، مانع از جریان آب فرات به سوریه خواهد شد. وی با بیان اینکه علاوه بر سوریه، عراق نیز از اقدامات ترکیه نسبت به فرات تحت تاثیر قرار گرفته است اعلام کرد: از سال 1992 که سد آتاتورک ساخته شده است بسیاری از مزارع کشاورزی جنوب عراق خشک شده و به کانون‌های ریزگردی تبدیل شده است که ایران را نیز تحت تاثیر قرار داده و هر سال نیز بر گستره آن افزوده می‌شود؛ به طوری که 75 درصد از ریزگردهای عربی در ایران منشأ عراقی دارد.

این استاد دانشگاه خوارزمی با اعلام آماری خاطرنشان کرد: بنابراین در این مدت شش میلیون و 500 هزار هکتار از اراضی کشاورزی سوریه و عراق خشک شده و جای خود را به درگیری‌های قومی و قبیله‌ای با منشأ آب داده است. وی در ادامه با بیان اینکه سیاست‌های ترکیه به همین مقدار ختم نمی‌شود، تصریح کرد: ترکیه از سال 2006 درگیر ساخت سد ایلسو بر روی دجله است که ساخت آن تا سال 2019 به پایان خواهد رسید.

کاویانی افزود: با توجه به اینکه حدود 55 درصد از آب دجله از ترکیه تامین می‌شود، احداث این سد عملا آب ورودی به عراق را به شدت خواهد کاست و خشکسالی در جنوب این کشور را تشدید خواهد کرد. به طور کلی طی 40 سال اخیر به واسطه سیاست‌های ترکیه سه چهارم آب ورودی به عراق کاسته شده است. وی اضافه کرد: حتی خشک شدن تالاب هورالعظیم نیز به سیاست‌های ترکیه در قبال دجله و فرات مربوط می‌شود.

این استاد دانشگاه بحث طرح شکایت از ترکیه در مجامع بین المللی را مطرح کرد و گفت: اگر ایران بتواند با سوریه و عراق افکار بین المللی را با خود همراه کند می‌تواند ترکیه را در خصوص سد ایلسو وادار به عقب‌نشینی کند؛ زیرا اتحادیه اروپا نیز در این طرح با ترکیه همراهی نکرد.

وی یکی دیگر از خطرات هیدروپلتیک در مرزهای غربی ایران را سیاست‌های اقلیم کردستان در قبال آب عنوان کرد و گفت: در این اقلیم 40 سد در حال ساخت وجود دارد و این به معنای تلاش کردستان برای امتیازگیری از عراق است که به تشدید تنش میان بخش‌های عربی – چه سنی و چه شیعه عراق – با اقلیم کردستان خواهد بود.

کاویانی ادامه داد: فارغ از درگیری‌های داخلی که ممکن است در عراق به دلیل ساخت این سدها به وجود آید، ساخت آنها باعث کاهش آب ورودی به خوزستان خواهد بود، این مساله اهواز را بیش از پیش آلوده خواهد کرد و خوزستان به عنوان یکی از استان‌های مهم کشور با ناامنی بیشتری مواجه خواهد شد.

وی با بیان اینکه سیاست ما در قبال این مسائل انتقال بین حوزه‌ای آب بوده است، گفت: این سیاست در کوتاه‌مدت پاسخگو است اما در بلندمدت جوابگو نیست و در آینده شاهد درگیری‌های داخلی بین شهرستان‌ها و استان‌های کشور خواهیم بود.

کاویانی در پایان اعلام کرد: بنابراین بحران آب مهمترین مخاطره خاورمیانه خواهد بود که بسیاری از مناسبات سیاسی را جهت خواهد داد؛ پس کشور ما ملزم به اتخاذ یک سیاست خارجی هیدروپلتیک خواهد بود که در آن همکاری بر تنش اولویت دارد.

منبع: سپیدار آنلاین

 

    نظرات

    هدف اصلی آینده ­پژوهی، آینده ­سازی است
    دانش روز
    هدف اصلی آینده ­پژوهی، آینده ­سازی است
    آینده­ پژوهی در هر حوزه­ای و یا موضوعی به «اقدام-زمان» منجر می­شود. یعنی تا جایی که مشخص شود برای برپایی هوشمندانه و تاحدی دلخواه آینده مطلوب چه افرادی (و یا چه سازمان­هایی)، چه اقداماتی را در چه زمان­هایی باید انجام دهند. تا بتوان یک جریان هماهنگ و اثربخش در مسیر تحقق چشم­ انداز ایجاد کرد.
    در جهان تکنولوژی متغیر های محیطی پرشتاب تر، پیچیده تر و ناشناخته تر از تدابیر مدیریتی ما در حرکت است
    دانش روز
    در جهان تکنولوژی متغیر های محیطی پرشتاب تر، پیچیده تر و ناشناخته تر از تدابیر مدیریتی ما در حرکت است
    ما هم اكنون سوار بر موج تكنولوژي در حال پيشروي به سوي آينده هستيم و اگر خود در اين مسير حركت نكنيم، در سالهاي آينده بازار هدف و مصرف كشورهاي توسعه يافته قرار خواهيم گرفت و اين نحوه تجارت بر ما تحميل خواهد شد.
    چرامشترکان اینترنت در ایران  ترجیح می‌دهند کمتر به دانلود فایل‌ های تصویری و ویدیویی اقدام کنند؟
    اینترنت
    چرامشترکان اینترنت در ایران ترجیح می‌دهند کمتر به دانلود فایل‌ های تصویری و ویدیویی اقدام کنند؟
    پیش ‌بینی‌ها نشان می‌ دهد تعداد مشترکان تلفن همراه در سال ۲۰۲۰ به بیش از پنج میلیارد و ۴۰۰ میلیون نفر خواهد رسید و به موازات آن مصرف داده نیز افزایش خواهد یافت؛ تا آنجا که سهم ویدئو از ترافیک داده دنیا از ۶۴ درصد در سال ۲۰۱۴ به ۸۰ درصد در سال ۲۰۱۹ خواهد رسید.
    برای موفقیت بلند مدت در بازار سهام‌ چه قواعدی را باید رعایت کنیم
    تازه های کسب و کار
    برای موفقیت بلند مدت در بازار سهام‌ چه قواعدی را باید رعایت کنیم
    توجه داشته باشید که این توصیه‌ها بسیار عمومی هستند و هر کدام نسبت به شرایط ممکن است کاربردهای متفاوتی داشته باشند ولی هر کدام از توصیه‌ها دارای مفاهیم پایه‌ای هستند که می‌توانند شما را به یک سرمایه‌گذار آگاه تبدیل کند.
    دِرون‌های پاسخ EMS به‌زودی رنگ واقعیت به‌خود می‌گیرند.
    فناوریهای برتر
    دِرون‌های پاسخ EMS به‌زودی رنگ واقعیت به‌خود می‌گیرند.
    فرض کنید یک حادثه رانندگی برای شما رخ داده و کنار جاده افتاده‌اید. دِرون روی پیدا کردن شما زوم می‌کند؛ و به کمک GPS اسمارت‌فون‌تان به سمت محلی که قرار دارید، پرواز می‌کند. وقتی به مکان موردنظر رسید؛ آرام در نزدیکی شما فرود می‌آید در حالی‌که با خود کمک‌های اولیه آورده است.
    کدام گوشی های سامسونگ میتوانند اندروید نوقا را نصب کنند
    تلفن همراه و تبلت
    کدام گوشی های سامسونگ میتوانند اندروید نوقا را نصب کنند
    سامسونگ به تازگی عرضه‌ی آپدیت اندروید نوقا (Android Nougat) برای گلکسی اس 7 و اس 7 اج خود را برای کاربران تمام نقاط جهان و به صورت OTA آغاز کرده است. حالا این موضوع باعث به وجود آمدن این پرسش برای کاربران شده است که کدام یک از گوشی های سامسونگ این به‌روزرسانی را دریافت خواهند کرد؛ در ادامه با ما باشید تا به این سوال مهم پاسخ دهیم.
    روش جدید برای پیش‌بینی مرگ هفت سال آینده
    فرادانش
    روش جدید برای پیش‌بینی مرگ هفت سال آینده
    محققان به تازگی محققان موفق شده‌اند با یک آزمایش خون که هزینه آن تنها ۴۰ پوند است، خطر سکته قلبی را در افراد پیش بینی کنند. آن ها حتی می توانند با این آزمایش احتمال ایجاد حمله قلبی در افراد در هفت سال آینده را نیز پیش بینی کنند.
    مدرن کردن آشپزخانه‌ با اينترنت اشياء
    اینترنت اشیاء و پوشیدنی
    مدرن کردن آشپزخانه‌ با اينترنت اشياء
    وسایل اصلی آشپزخانه نیز می‌توانند در آینده این بخش مهم خانه‌ نقش پررنگ‌تری داشته باشند؛ یعنی وسایلی مانند اجاق گاز، یخچال و انواع فر‌ها می‌توانند به شبکه متصل شوند. این اتصال به افراد کمک می‌کند هر لحظه تسلط خود را بر آشپزخانه حفظ کنند.
    DeepMind مهار نشدني است، دست اندر كاران هوش مصنوعی به کجا می روند؟
    فرادانش
    DeepMind مهار نشدني است، دست اندر كاران هوش مصنوعی به کجا می روند؟
    هم اکنون نیز نشانه های کوچکی وجود دارند دال بر اینکه در آینده یادگیری تقویت شده به ایجاد شرایطی می انجامد که در آن، ماشین ها به سادگی غیرفعال نمی شوند و در برابر این مساله مقاومت خواهند کرد.
    برای عزیزانتان هدیه هنری پیشکش کنید؛ سایتی برای همه هنر دوستان
    استارتاپ ها
    برای عزیزانتان هدیه هنری پیشکش کنید؛ سایتی برای همه هنر دوستان
    «پیشکش» استارت‌آپی است که آمده تا به شما برای دریافت هرآنچه که به نام هنر باشد و هدیه دادنی، کمک کند. آنها که شعار «پیشکش» را «هنر، پیشکش زندگی» انتخاب کرده‌اند، در چهار بخش پیشکش‌هایی به شما می‌دهند .