در سياست خارجي براي حل بحران آب كشور،اتخاذ سياست همكاري بر تنش اولويت دارد

 دکتر مراد کاویانی در ششمین نشست از رشته نشست‌های «ابعاد ژئوپلتیک مخاطرات محیطی در ایران» با موضوع «تحولات هیدروپلتیک کشورهای پیرامونی و امنیت ملی ایران» که شامگاه شنبه(18 دی‌ماه) توسط معاونت فرهنگی جهاد دانشگاهی البرز در دانشگاه خوارزمی برگزار شد، گفت: تاکنون خیلی کم در رسانه‌ها به تاثیر سیاستگذاری هیدروپلتیک و تاثیر آن بر امنیت ملی کشور ما پرداخته شده است.

کاویانی افزود: شاید یکی از دلایل آن حساسیت وزارت خارجه و وزارت نیرو بر روی رودهای مرزی و عدم ارائه اطلاعات و داده‌ها در این خصوص به مراکز پژوهشی، دانشگاهی و رسانه‌هاست. وی خاطرنشان کرد: اما در هر حال ما به عنوان قشر دانشگاهی نباید در این محفل علمی از این موضوع بسیار مهم غفلت کنیم و تحولات هیدروپلتیک کشورهای پیرامونی و تاثیر آن بر امنیت ملی کشور را مورد بحث قرار ندهیم.

کاویانی ادامه داد: واقعیت این است که طی سال‌های اخیر، منابع آب موجود در دنیا رو به کاهش گذاشته و در بسیاری از کشورها به خصوص کشورهای واقع در کمربند خشک، میزان مصرف بر میزان منابع موجود پیشی گرفته است.
این استاد دانشگاه خوارزمی در ادامه تصریح کرد: در مقیاس داخلی نیز ناکارآمدی سامانه‌های توزیع آب، مصرف نادرست و تخصیص 90 درصد آب به کشاورزی، فرسودگی شبکه‌های شهری و بهره‌کشی فزاینده از منابع زیرزمینی که 85 درصد از این منابع را به پایان رسانده است، دیر یا زود امنیت ما را تحت تاثیر قرار خواهد داد.

وی ادامه داد: تغییر الگوی بارش در کنار کاهش بارندگی‌ها، باعث تغییر نوع بارش از جامد(برف) به مایع(باران) نیز برای کشور ما که به منابع پایدار و تامین تدریجی آب در طول سال نیاز دارد وضعیت ناخوشایندی را به وجود آورده است. کاویانی به نشست یک سوم از خاک کشور اشاره کرد و گفت: این نشست تحت تاثیر مصرف بی‌رویه آب‌های زیرزمینی به وجود آمده است و قطعا در آینده آسیب‌های کلان جانی و مالی را به دنبال خواهد داشت.

این عضو هیئت علمی دانشکده علوم جغرافیای دانشگاه خوارزمی در ادامه به تاثیرپذیری ایران از جانب مرزهای شرقی و غربی در موضوع آب اشاره کرد و گفت: ایران با کشورهای افغانستان و عراق حوزه‌های آبریز مشترکی دارد که بهره‌مندی از این منابع، امنیت ملی ما را تحت تاثیر قرار داده است. وی به بلندپروازی بسیاری از کشورهای آسیای جنوب غربی برای خودکفایی در تولید محصولات استراتژیک اشاره و اعلام کرد: در ارتباط با ایران، افغانستان همواره تلاش کرده است تا منابع آبی را تحت کنترل بگیرد؛ زیرا وابستگی حداکثری به زمین و آب در این کشور حکم می‌کند که هر دولتی بر سر کار باشد منابع آب را کنترل کند.

کاویانی به کنترل آب هیرمند در شرق کشور و احداث سد بر روی هریررود توسط افغانستان اشاره و خاطرنشان کرد: مردم ما از اقدامات افغانستان در خصوص هیرمند خاطره خوبی ندارند در عین حال با کنترل آب هریررود نیز امنیت آبی مشهد در پیوند با حکومت بی‌ثبات افغانستان قرار خواهد گرفت.

این استاد دانشگاه در بخش دیگری از سخنان خود با طرح موضوع امنیت آبی کشور در قبال مرزهای غربی ایران خاطرنشان کرد: رودهای دجله و فرات مرزهای غربی ما را تحت تاثیر قرار داده است، این دو رود از ترکیه سرچشمه گرفته و با گذر از دو کشور سوریه و عراق در جنوب بصره به هم پیوسته و با اضافه شدن کارون، اروندرود را شکل می‌دهند. وی افزود: پس به طور مشخص دجله و فرات در پیوند با تحولات کشورهای ایران، سوریه، عراق و ترکیه قرار دارد.

کاویانی به تلاش‌های 40 ساله ترکیه برای تبدیل شدن به پایگاه تولیدات کشاورزی در جهان اشاره کرد و گفت: این تلاش در قالب پروژه طرح توسعه جنوب شرق آناتولی به اجرا در آمد و در ادامه آن سد آتاتورک ساخته شد.

این استاد دانشگاه اضافه کرد: سد آتاتورک به همراه دیگر پروژه‌های اجرا شده توسط ترکیه بر روی فرات، سوریه که کشوری خشک بوده و هر از گاهی با خشکسالی‌های شدید درگیر می‌شود را تحت تاثیر قرار داده است، به طوری که می‌توان ریشه بحران کنونی سوریه را نیز در این اقدامات جست و جو کرد؛ زیرا با شیوع خشکسالی، بسیاری از مناطق، خالی از سکنه شد و جمعیت به حاشیه شهرها مهاجرت کرد و عدم توانایی دولت برای پاسخگویی به این جمعیت، حجم زیادی از نارضایتی را به وجود آورد.

کاویانی از عملکرد ترکیه برای استفاده از آب به عنوان ابزاری برای امتیازگیری سیاسی گفت و یادآور شد: زمانی که موضوع دستگیری عبدالله اوجالان و حمایت سوریه از کردها به وجود آمد ترکیه سوریه را تهدید کرد که در صورت ادامه حمایت از کردها، مانع از جریان آب فرات به سوریه خواهد شد. وی با بیان اینکه علاوه بر سوریه، عراق نیز از اقدامات ترکیه نسبت به فرات تحت تاثیر قرار گرفته است اعلام کرد: از سال 1992 که سد آتاتورک ساخته شده است بسیاری از مزارع کشاورزی جنوب عراق خشک شده و به کانون‌های ریزگردی تبدیل شده است که ایران را نیز تحت تاثیر قرار داده و هر سال نیز بر گستره آن افزوده می‌شود؛ به طوری که 75 درصد از ریزگردهای عربی در ایران منشأ عراقی دارد.

این استاد دانشگاه خوارزمی با اعلام آماری خاطرنشان کرد: بنابراین در این مدت شش میلیون و 500 هزار هکتار از اراضی کشاورزی سوریه و عراق خشک شده و جای خود را به درگیری‌های قومی و قبیله‌ای با منشأ آب داده است. وی در ادامه با بیان اینکه سیاست‌های ترکیه به همین مقدار ختم نمی‌شود، تصریح کرد: ترکیه از سال 2006 درگیر ساخت سد ایلسو بر روی دجله است که ساخت آن تا سال 2019 به پایان خواهد رسید.

کاویانی افزود: با توجه به اینکه حدود 55 درصد از آب دجله از ترکیه تامین می‌شود، احداث این سد عملا آب ورودی به عراق را به شدت خواهد کاست و خشکسالی در جنوب این کشور را تشدید خواهد کرد. به طور کلی طی 40 سال اخیر به واسطه سیاست‌های ترکیه سه چهارم آب ورودی به عراق کاسته شده است. وی اضافه کرد: حتی خشک شدن تالاب هورالعظیم نیز به سیاست‌های ترکیه در قبال دجله و فرات مربوط می‌شود.

این استاد دانشگاه بحث طرح شکایت از ترکیه در مجامع بین المللی را مطرح کرد و گفت: اگر ایران بتواند با سوریه و عراق افکار بین المللی را با خود همراه کند می‌تواند ترکیه را در خصوص سد ایلسو وادار به عقب‌نشینی کند؛ زیرا اتحادیه اروپا نیز در این طرح با ترکیه همراهی نکرد.

وی یکی دیگر از خطرات هیدروپلتیک در مرزهای غربی ایران را سیاست‌های اقلیم کردستان در قبال آب عنوان کرد و گفت: در این اقلیم 40 سد در حال ساخت وجود دارد و این به معنای تلاش کردستان برای امتیازگیری از عراق است که به تشدید تنش میان بخش‌های عربی – چه سنی و چه شیعه عراق – با اقلیم کردستان خواهد بود.

کاویانی ادامه داد: فارغ از درگیری‌های داخلی که ممکن است در عراق به دلیل ساخت این سدها به وجود آید، ساخت آنها باعث کاهش آب ورودی به خوزستان خواهد بود، این مساله اهواز را بیش از پیش آلوده خواهد کرد و خوزستان به عنوان یکی از استان‌های مهم کشور با ناامنی بیشتری مواجه خواهد شد.

وی با بیان اینکه سیاست ما در قبال این مسائل انتقال بین حوزه‌ای آب بوده است، گفت: این سیاست در کوتاه‌مدت پاسخگو است اما در بلندمدت جوابگو نیست و در آینده شاهد درگیری‌های داخلی بین شهرستان‌ها و استان‌های کشور خواهیم بود.

کاویانی در پایان اعلام کرد: بنابراین بحران آب مهمترین مخاطره خاورمیانه خواهد بود که بسیاری از مناسبات سیاسی را جهت خواهد داد؛ پس کشور ما ملزم به اتخاذ یک سیاست خارجی هیدروپلتیک خواهد بود که در آن همکاری بر تنش اولویت دارد.

منبع: سپیدار آنلاین

 

    نظرات

    رویداد ساعت زمین چیست؟
    انرژی های نو
    رویداد ساعت زمین چیست؟
    ساعت زمین یک رویداد جهانی سازماندهی شده توسط صندوق جهانی طبیعت (World Wide Fund for Nature‏) است که در آخرین شنبه ماه مارس هر سال برگزار می شود. خانواده ها و کسب و کارها با خاموش کردن چراغ ها و سایر دستگاه های الکتریکی غیر ضروری خود به مدت یک ساعت این طرح را یادآوری می کنند.
      2017-03-24 18:15:39
    طرح تجاری چیست و چگونه باید آن را تدوین کرد؟
    بازاریابی و بازارسازی
    طرح تجاری چیست و چگونه باید آن را تدوین کرد؟
    اگر برای شروع کسب‌وکارتان با کسی مشورت کنید ممکن است به شما توصیه کند: «اول بیزینس پلن کارت را طراحی کن.» اما بیزینس پلن چیست؟ بیزینس پلن که آن را به «طرح کسب‌وکار» ترجمه می‌کنند به منظور کمک به شما برای رسیدن به اهداف کسب‌وکارتان طراحی می‌شود.
      2017-03-24 12:05:09
    ویکی لیکس افشا کرد؛ جاسوسی سیا از رایانه‌های اپل
    شرکت ها و برندها
    ویکی لیکس افشا کرد؛ جاسوسی سیا از رایانه‌های اپل
    براساس اسناد منتشر شده توسط ویکی‌لیکس، سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا «سیا» به‌شکل دائمی رایانه‌های مک شرکت اپل را به گونه‌ای آلوده کند که حتی نصب مجدد سیستم عامل نیز به پاک شدن و از بین رفتن این ویروس کمکی نمی‌کند.
      2017-03-24 11:23:14
    ربات تلگرام که نوشته عکس‌ها را ترجمه می‌کند
    رسانه های اجتماعی
    ربات تلگرام که نوشته عکس‌ها را ترجمه می‌کند
    استفاده از ربات‌های تلگرام برای انجام کارهای مختلف، یکی از ویژگی‌های مهم تلگرام است که آن را از سایر پیام‌رسان‌ها محبوب‌تر کرده است. شما را با رباتی آشنا می‌کنیم که قادر است نوشته‌های عکس‌ها را به زبان‌های مختلف ترجمه کند.
      2017-03-24 10:25:30
    بدون اتصال به اینترنت هم ممکن است هک شوید
    اینترنت
    بدون اتصال به اینترنت هم ممکن است هک شوید
    اگرچه معمولا هکرها رایانه یا یک پایگاه اینترنتی را که به خوبی محافظت نشده می‌یابند تا به اطلاعاتی که در آن ذخیره شده دسترسی پیدا کنند، اما راه‌هایی توسط پژوهشگران کشف شده که می‌توان داده‌ها را از رایانه‌ای که به اینترنت وصل نیست نیز سرقت کرد.
      2017-03-24 08:00:00
    با قابلیت‌های مخفی مرورگر کروم آشنا شوید
    نرم افزارها
    با قابلیت‌های مخفی مرورگر کروم آشنا شوید
    بسیاری از کاربران فضای مجازی از مرورگر گوگل کروم (Google Chrome) استفاده می‌کنند. محبوبیت بسیار زیاد سیستم‌عامل اندروید و همگام‌سازی این مرورگر در بین پلتفرم‌ها، وابستگی کاربران به این مرورگر اینترنتی بیش‌از‌پیش ساخته است. آیا از قابلیت‌های مخفی این مرورگر باخبر هستید؟
      2017-03-24 08:00:00
    سامسونگ؛ یکبار برای همیشه
    تلفن همراه و تبلت
    سامسونگ؛ یکبار برای همیشه
    دستیار هوشمند سامسونگ (S Voice) هرگز نتوانست رقابت نزدیکی با سیری اپل و دستیار هوشمند گوگل و حتی کورتانای مایکروسافت داشته باشد. حالا نوبت یک تغییر است؛ تغییری بزرگ با پرچمدارانی درخشان.
      2017-03-19 16:31:55
    تلویزیونی در قاب عکس برای تطابق بیشتر با دکوراسون خانه شما
    تازه های فناوری
    تلویزیونی در قاب عکس برای تطابق بیشتر با دکوراسون خانه شما
    روز گذشته سامسونگ محصول جدیدی را معرفی کرد که علاوه بر داشتن امکانات معمولی یک تلویزیون، ظاهری همچون یک قاب عکس با لبه‌های چوبی دارد. تلویزیون سامسونگ The Frame در واقع گذر از طراحی‌های سیاه و درخشان به سمت محصولی متناسب‌تر با دکوراسیون خانه است.
      2017-03-19 15:33:33
    کنترل‌های امنیتی که کاربران سامانه‌های وبی باید برای محافظت در برابر بدافزارها به کار بندند
    تازه های فناوری
    کنترل‌های امنیتی که کاربران سامانه‌های وبی باید برای محافظت در برابر بدافزارها به کار بندند
    بانک ملی ایران در آستانه نوروز طی اطلاعیه‌ای درخصوص آلوده شدن سیستم‌های کامپیوتری و تلفن‌های همراه هوشمند کاربران به بدافزارهایی مانند TorDow و TrickBot هشدار داد.
      2017-03-16 16:02:00
    عزم جدی غول فناوری کره برای ساخت پردازنده
    تلفن همراه و تبلت
    عزم جدی غول فناوری کره برای ساخت پردازنده
    سامسونگ نخستین گوشی هوشمند مجهز به چیپست های 10 نانومتری را روانه بازار خواهد کرد. هرچند شرکت سونی زودتر از سامسونگ گوشی اکسپریا ایکس زد پریمیوم (Sony Xperia XZ Premium) مجهز به چیپست اسنپدراگون 835 را معرفی کرد، اما عملا گلکسی اس 8 سامسونگ(Samsung Galaxy S8) اولین گوشی خواهد بود که همراه با این چیپست و یا اگزینوس 8895 وارد بازار می‌شود.
      2017-03-16 10:38:27
    ال جی آخرین دستاوردهایش را برای خانه های هوشمند روانه بازار ایران میکند
    شرکت ها و برندها
    ال جی آخرین دستاوردهایش را برای خانه های هوشمند روانه بازار ایران میکند
    سرانجام پس از انتظار نسبتا طولانی، برند فوق پریمیوم LG Signature در منطقه خاورمیانه و آفریقا رونمایی شد. این اتفاق در مراسم منطقه‌ای شرکت ال جی الکترونیکس یعنی Innofest 2017 رخ داد که در آن بیش از 250 نمایندگی فروش و شریک ال جی در منطقه خاورمیانه و آفریقا حضور داشتند.
      2017-03-16 10:28:39
    اگر در تمامی رشته‌ها و زمینه‌ها، از رایانش ابری استفاده کنیم، چه اتفاقی می‌افتد؟
    رایانش ابری
    اگر در تمامی رشته‌ها و زمینه‌ها، از رایانش ابری استفاده کنیم، چه اتفاقی می‌افتد؟
    تقریباً تمامی مدیران، به دنبال این هستند که از فضای ابری در کسب و کار خود استفاده کنند. در بخش‌های زیربنایی، فضای ابری از کاربردهای تست و توسعه، به پلتفرمی برای خدمات تولیدی تبدیل شده است
      2017-03-16 13:32:09
    تدارک سازمان بورس برای تضمین امنیت سهام داران .
    اقتصاد
    تدارک سازمان بورس برای تضمین امنیت سهام داران .
    بر اساس قانون اوراق بهادار، مشاوران سرمایه‌گذاری یا سبدگردان نیز حتما باید از سازمان بورس و اوراق بهادار مجوز بگیرند و تنها کسانی می‌توانند در این فضا این خدمات را ارائه کنند که شرکت ثبت کرده باشند و صلاحیت علمی و مالی آنها احراز شده باشد.
      2017-03-16 08:33:45
    امروزه سرمایه‌گذاران به جای سرمایه‌گذاری در ملک و طلا به سرمایه‌گذاری بر استارت‌آپ‌های جدید روی آورده‌اند
    استارتاپ ها
    امروزه سرمایه‌گذاران به جای سرمایه‌گذاری در ملک و طلا به سرمایه‌گذاری بر استارت‌آپ‌های جدید روی آورده‌اند
    در سه سال گذشته اتفاقات مهمی باعث شکل‌گیری شتاب‌دهنده‌ها شد که از جمله آنها توجه به شرکت‌های دانش‌بنیان و برگزاری رویدادهای کارآفرینی بود که موجب شد فضای کارآفرینی تشویق شود
      2017-03-16 08:15:48