مهیج ترین جنبه قاطعیت آن است که پس از کسب این مهارت، می‌توانید بدون هرگونه احساس گناهی «نه» بگویید.

قاطعیت یکی از جنبه‌های قابل اصلاح ارتباط میان افراد است. این مهارت می‌تواند افراد را در برخورد با همکاران بالادست و زیردست بسیار یاری دهد. به اعتقاد دکتر لودیک لازاروس زامنهوف، مخترع زبان اسپرانتو، قاطعیت دارای چهار مؤلفه است. 

۱) رد تقاضا
۲) جلب محبت دیگران و مطرح کردن درخواست‌های خود
۳) ابراز احساسات مثبت و منفی 
۴) شروع، ادامه و خاتمه گفتگوها 
 تعریف قاطعیت
به اعتقاد کیت دیویس قاطعیت فرایند بیان احساسات، درخواست تغییرات، دادن و دریافت کردن بازخور صادقانه است. لنج و جاکوبسکی معتقدند قاطعیت عبارت است از گرفتن حق خود و ابراز افکار، احساسات و اعتقادات خویش به نحوی مناسب، مستقیم و صادقانه به صورتی که حقوق دیگران زیرپا گذاشته نشود. قاطعیت با درک و پذیرش اینکه هر فردی حق انتخاب و کنترل زندگی خود را دارد، آغاز می‌شود. قاطعیت به معنای بهره کشی از دیگران نیست، بلکه به معنای محافظت از خود و منابع خود است (برکو، ۱۳۸۷ ص۲۱۳). هر تعریفی که از قاطعیت موردقبول قرارگیرد باید در آن بر رعایت و احترام به حقوق خود و دیگران تأکید و میان گرفتن حقوق خود و پایمال کردن حقوق دیگران تمایز قایل شد. 
 مراحل اعمال قاطعیت 
برای نشان دادن قاطعیت در یک وضع خاص لازم است پنج مرحله طی شود. هنگام روبرو شدن با یک وضع تحمل نکردنی، افراد قاطع:
۱) آن وضع را بطور عینی توصیف می‌کنند.
۲) واکنش عاطفی نشان می‌دهند.
۳) با وضع دیگران همدلی می‌کنند.
۴) سپس آنها راهکارهایی برای حل مسأله ارائه می‌کنند.
۵) پیامدهای (مثبت و منفی) که ایجاد خواهد شد را بازگو می‌کنند. البته طی کردن این پنج مرحله ممکن است در تمام شرایط لازم نباشد. از این پنج مرحله گاهی تنها توصیف وضع موجود و ارائه راه حل ضرورت دارد. بکارگیری دیگر مراحل این فرایند به اهمیت مشکل و روابط بین افراد بستگی دارد.
 کارکردهای قاطعیت
مهارت قاطعیت به فراخور موقعیت چند هدف را برآورده می‌سازد. به طور کلی استفاده ماهرانه از قاطعیت به فرد کمک می‌کند که:
▪ جلو پایمال شدن حقوق خود را بگیرد.
▪ تقاضاهای نامعقول دیگران را رد کند. 
▪ بتواند از دیگران درخواست‌های معقولی داشته باشد. 
▪ با مخالفت‌های نامعقول دیگران، برخورد درست و مؤثری بکند. 
▪ حقوق دیگران را به رسمیت بشناسد. 
▪ رفتار دیگران را در برابر خود تغییردهد. 
▪ از رفتارهای پرخاشگرانه غیرضروری خودداری کند. 
▪ در هر موردی موضع خود را با اعتماد به نفس و آزادانه مطرح سازد. 

حقوق انسانی و قاطعیت

در بحث قاطعیت اعتقاد بر آن است که هر فردی دارای حقوق انسانی است که باید مورد احترام باشد. برخی از این حقوق به ترتیب زیر است:
۱) حق بیان اندیشه‌ها و دیدگاه‌ها، اگرچه با عقاید دیگران مغایر باشد.
۲) حق ابراز احساسات و پذیرش مسئولیت ابراز آنها.
۳) حق تغییر عقیده و عذرخواهی نکردن دراین‌باره.
۴) حق اشتباه کردن و داشتن مسئولیت در قبال آن.
۵) حق «نه» گفتن.
۶) حق دادن پاسخ مثبت به دیگران.
۷) حق گفتن «نمی‌دانید».
۸) حق گفتن «متوجه نمی‌شوند».
۹) حق تقاضا کردن آنچه که می‌خواهید.

۱۰) حق مورد احترام بودن و به دیگران احترام گذاشتن.
۱۱) حق استدلال کردن.
۱۲) حق شنیده شدن سخنانتان و جدی تلقی کردن آن از سوی دیگران. 
زمان قاطعیت

نداشتن قاطعیت، دست کم در سه موقعیت بهتر از قاطعیت است.
۱) وقتی احساس کنید طرف مقابل در مخمصه افتاده است. به طور مثال وقتی در رستوران شلوغی هستید و می‌دانید که پیشخدمت این رستوران تازه کار است، می‌توانید برخی از ضعف‌های او را نادیده بگیرید (او به کسی که بعد از شما آمده است زودتر رسیدگی می‌کند).
در این حالت نباید قاطعیت نشان داد، زیرا او قصد پایمال کردن حق شما را نداشته است. نشان دادن قاطعیت، استرس او را بی‌مورد می‌افزاید. در این حالت ممکن است به مشکلاتی که میان شما و او وجود دارد به طور موقت بی‌اعتنایی کنید.
۲) هنگام تعامل با شخص بسیار حساس، هرگاه احساس می‌کنید قاطعیت شما موجب گریه کردن یا حمله شخص به شما می‌شود، بهتر است قاطعیت نشان ندهید، به ویژه اگر این اولین و آخرین برخورد شما با وی باشد.
۳) هنگامی که متوجه اشتباه خود شده‌اید. برای مثال پس از ارتکاب به تخلفات رانندگی، بهتر است در برابر مأمور پلیس قاطعیت نشان ندهید. در این وضع معذرت خواهی بهترین راه حل است. به جای اینکه درصدد اصلاح یا توجیه عمل خود برآیید با کمال خونسردی به اشتباه خود اعتراف کنید. باید درنظر داشت که همیشه نداشتن قاطعیت مناسب نیست. به طور معمول نداشتن قاطعیت مستمر، ناگهان به پرخاشگری مبدل می‌شود و فرد احساس می‌کند دیگر طاقت ندارد مورد سوءاستفاده قرارگیرد و دیگران او را نادیده بگیرند. بنابراین، بهتر است از همان ابتدای تعامل اجتماعی قاطعیت نشان دهید.
۴) هنگامی که با افراد سلطه جو و اصلاح نشدنی مواجه هستید. گاهی با افرادی مواجه هستید که کنار آمدن با آنها دشوار است. کم ترین مقدار قاطعیت در برابر این اشخاص در هر زمان و مکان، واکنش‌های منفی آنان را درپی دارد. برخی از افراد به قدری رفتارشان ناخوشایند است که ارزش برخورد کردن با آنها وجود ندارد و گاه سودی که عاید می‌شود در مقایسه با ارزش ناراحتی که از آن ناشی می‌شود، بسیار کمتر است. 
 نتیجه گیری
قاطعیت موهبتی مرموز و عجیب نیست که برخی از آن برخوردار و برخی از آن بی‌بهره باشند، بلکه مجموعه‌ای از مهارت‌هاست که هر کسی از راه تمرین می‌تواند به آن دست یابد. مهیج ترین جنبه قاطعیت آن است که پس از کسب این مهارت، ناگهان متوجه می‌شوید می‌توانید بدون هرگونه احساس گناهی «نه» بگویید. خواسته‌های خود را به طور مستقیم مطرح کنید و راحت‌تر با دیگران ارتباط برقرار سازید. از همه مهم‌تر آنکه اعتماد به نفس را به شدت بالا می‌برد. قاطعیت با افزایش برابری در روابط میان افراد، این امکان را برای فرد فراهم می‌کند با رعایت منافع خود روی پای خویش بایستد و بدون اضطراب و تشویش بی‌مورد به راحتی احساسات صادقانه خود را ابراز کند و حق و حقوق شخصی خود را بدون انکار حق دیگران مطالبه کند. پرخاشگری و قاطعیت مفاهیمی هستند که اغلب با هم اشتباه گرفته می‌شوند، اما قاطعیت نه تنها به معنای پایمال کردن حقوق دیگران نیست، بلکه حقوق همه افراد محترم شناخته می‌شود. قاطعیت وسیله‌ای ارزشمند برای رسیدن به اعتماد به نفس و کنترل خویش است.
منبع : روزنامه اطلاعات

    نظرات

    فرايند جهاني‌شدن و ظهور و گسترش رسانه‌هاي جديد چه تأثيري بر جايگاه مذهب داشته است؟
    جامعه
    فرايند جهاني‌شدن و ظهور و گسترش رسانه‌هاي جديد چه تأثيري بر جايگاه مذهب داشته است؟
    ادعاي ما در اين نوشتار اين است که: فرايند جهاني‌شدن فرهنگي و گسترش رسانه‌هاي جديد اجتناب‌ناپذير است؛ وباوجود چالش‌ها و بحران‌هايي که به همراه دارد ، استفاده از اين فضا و امکانات تقويت‌کننده و مروج امت واحد اسلامي و زمينه‌ساز جهاني‌شدن اسلام خواهد بود.
      2017-02-21 09:23:34
    شاید واقعیت افزوده فناوری جایگزین آیفون باشد
    واقعیت افزوده
    شاید واقعیت افزوده فناوری جایگزین آیفون باشد
    از نظر من اهمیت واقعیت افزوده​ به اندازه‌ی گوشی‌های هوشمند زیاد است. گوشی هوشمند محصولی است که به همه تعلق دارد و نمی‌توان تصور کرد که آیفون محدود به کشور، موقعیت جغرافیایی یا فرهنگ خاصی باشد. من تصور می‌کنم واقعیت افزوده به همین اندازه بزرگ است
      2017-02-21 11:16:41
    برای آنهایی که نان را از غذای خود حذف کرده اند
    تندرستی
    برای آنهایی که نان را از غذای خود حذف کرده اند
    با توجه به این حقیقت که کربوهیدارت ها سطوح انتقال دهنده های عصبی سروتونین مغز که مسئول احساس خوب هستند را افزایش می دهند، هنگامی که آنها را از رژیم غذایی خود حذف می کنید، اضطراب را تجربه خواهید کرد.
      2017-02-21 09:31:00
    لطفا وضعیت حجم اینترنت اپراتورها و نحوه محاسبه  را به سامانه و شماره تلفن ۱۹۵ اعلام فرمایید
    جامعه
    لطفا وضعیت حجم اینترنت اپراتورها و نحوه محاسبه را به سامانه و شماره تلفن ۱۹۵ اعلام فرمایید
    وزیر ارتباطات از تشکیل کمیته‌ای برای بررسی وضعیت حجم اینترنت اپراتورها و نحوه محاسبه آن خبر داد. طی مدتی که از روی کار آمدن نسل سوم و چهارم ارتباطی می‌گذرد تعداد کاربران اینترنت موبایل به یک باره گسترش قابل توجهی پیدا کرده است.
      2017-02-21 08:55:00
    ‏کسب وکارها امروز به جای وام، فضای نفس کشیدن جدید می خواهند
    تازه های کسب و کار
    ‏کسب وکارها امروز به جای وام، فضای نفس کشیدن جدید می خواهند
    در ادامه حمایت از شرکت های دانش بنیان و محصولات داخلی در حوزه ارتباطات و فناوری اطلاعات عصر دوشنبه 2 اسفند 95 دومین تفاهمنامه میان وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات و معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری به امضا رسید.
      2017-02-21 08:27:00
    تلفن‌های همراه به زودی بدون لمس کردن و شارژ شدن با نور محیط، کنترل خواهند شد
    تازه های فناوری
    تلفن‌های همراه به زودی بدون لمس کردن و شارژ شدن با نور محیط، کنترل خواهند شد
    مونساب شیم (Moonsub Shim)، استاد دانشگاه ایلینوی در اوربانا-شامپاین ایالات متحده اظهار داشت که تلفن ها ی همراه از حالت نمایش اطلاعات صرف، بیشتر به سمتی می روند که به دستگاه‌های تعاملی تبدیل شوند.
      2017-02-20 20:56:04
    گامی موثر که محققین برای کاهش آسیب پذیری کشاورزان در مواجهه با سیل وخشکسالی برداشتند
    تازه های کسب و کار
    گامی موثر که محققین برای کاهش آسیب پذیری کشاورزان در مواجهه با سیل وخشکسالی برداشتند
    محققان در راستای پاسخ به درخواست سازمان یونسکو، برنامه ای را اجرا نموده اند که روشی برای جمع آوری اطلاعات گسترده آب و هوایی در سراسر آفریقا و آمریکای لاتین را فراهم می کند.
      2017-02-20 20:40:33
    آیا در کارآفریني موفق خواهید بود؟
    استارتاپ ها
    آیا در کارآفریني موفق خواهید بود؟
    هیچ کس نمی داند که آیا در کارش موفق می شود یا خیر اما به یقین نشانه هایی وجود دارند که مختص افراد موفق هستند. Mike Kapple چندین کسب و کار را در سال های عمرش تجربه کرده و با صدها کارآفرین هم کلام شده و متوجه تشابهاتی میان خود و دیگر کارآفرینان شده است.
      2017-02-20 14:00:00
    اگرحضور پررنگ در فضای مجازی را جدی نگیریم ، مطمئناً  در آینده شاهد صدمات جبران‌ناپذیری در زمینه ارتباطات و تبادل اطلاعات با جهان خارج ،خواهیم بود
    خانواده
    اگرحضور پررنگ در فضای مجازی را جدی نگیریم ، مطمئناً در آینده شاهد صدمات جبران‌ناپذیری در زمینه ارتباطات و تبادل اطلاعات با جهان خارج ،خواهیم بود
    این مطالعه به دنبال بررسی مفهوم‌شناسی فضای مجازی و استفاده از آن در ابعاد تربیتی - اسلامی آموزش‌وپرورش است...
      2017-02-20 12:26:00
    هدستی برای نابینایان
    واقعیت مجازی
    هدستی برای نابینایان
    نابینایی و کم بینایی مشکلاتی هستند که بیش از 300 میلیون نفر در سرتاسر جهان با آنها دست و پنجه نرم می کنند. حال خبر می رسد که یک کمپانی کانادایی هدستی با نام «ESight 3» توسعه داده و راه حلی برای مشکل اینگونه افراد ارائه داده است.
      2017-02-20 12:16:00
    ویروس ها صبح ها قویترند
    تندرستی
    ویروس ها صبح ها قویترند
    محققان دانشگاه کمبریج در مطالعه اخیرشان به این نتیجه رسیدند که سحرخیزی بیش از حد می‌تواند عوارض مختلفی برای سلامتی افراد داشته باشد.
      2017-02-20 11:54:00
    من مدیر عامل سابق گوگل، اشتباه کردم
    شخصیت ها
    من مدیر عامل سابق گوگل، اشتباه کردم
    «اریک اشمیت» رئیس هیئت مدیره آلفابت در سخنان اخیر خود در جریان کنفرانس امنیتی RSA سن فرانسیسکو به اشتباهش در زمینه آینده هوش مصنوعی اعتراف کرد. او که در ابتدا در مورد این فناوری تردید داشت، به تازگی نقش حیاتی آن را در به نتیجه رساندن اهداف کمپانی و پیشبرد اقتصاد جهانی درک کرده است.
      2017-02-20 10:57:00
    چرا بیشتر خانم های جوان زانو درد دارند؟
    تندرستی
    چرا بیشتر خانم های جوان زانو درد دارند؟
    جوان‌ها هم مانند افراد میانسال دچار درد زانو می‌شوند ولی دردهای زانو در جوانان در اثر آرتروز زانو نیست. معمولا درد مربوط به استخوانی به نام کشکک است که درست روی زانو و داخل تاندون عضله چهارسرران قرار گرفته است.
      2017-02-20 10:00:00
    اینطور کسب و کارتان را رونق دهید
    استارتاپ ها
    اینطور کسب و کارتان را رونق دهید
    امروزه تکنولوژی و فضای مجازی قدرت نفوذ زیادی در بین کاربران دارد، لذا نیاز ورود کسب وکارهای متفاوت در حوزه تبلیغات دیجیتال بیش از پیش دیده می شود در همین راستا “آسانک “، از سرویس های شرکت دانش بنیان پیک آسا اقدام به ارائه سرویس جدید تبلیغات اپلیکیشنی کرده است.
      2017-02-20 09:28:10